قوله : لما ذكر : مقصود قيام مقتضى است . قوله : من اثنين : كلمه [ من جارّه ] به معناى [ الى ] است . متن : و ليس للعبد طلاق أمة سيده لو كان متزوجا بها به عقد يلزمه جواز الطلاق إلا برضاه كما أن تزويجه بيده و هو موضع نص و إجماع . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : بنده حق ندارد همسرش را كه كنيز آقاى اوست طلاق دهد مگر آنكه رضايت مولا در آن باشد . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود موردى استكه بنده با كنيز ازدواجى نموده كه لازمه آن جواز طلاق است مثلا نكاح دائم بخلاف متعه كه چون در آن طلاق مشروع نيست از اينرو اين مسئله در آن جارى نمىباشد . و سپس در ذيل [ الا برضاه ] مىفرماين : چنانچه تزويج او با كنيز نيز در دست مولا و با اجازه او مىباشد و حكم مذكور در متن مورد نص و اجماع علماء است . قوله : لو كان متزوّجا بها : ضمير مستتر در [ كان ] به عبد و در [ بها ] به امة راجعست . قوله : به عقد يلزمه جواز الطلاق : ضمير منصوبى در [ يلزمه ] به عقد راجعست . قوله : الا يرضاه : ضمير مجرورى به [ موالى ] عود مىكند . قوله : كما ان تزويجه بيده : ضمير در [ تزويجه ] به عبد و در [ بيده ] به مولى راجع مىباشد .